Cemil Kırbayır dosyası zaman aşımından kapatıldı

Yargıtay, Cemil Kırbayır’ın 12 Eylül 1980 darbesinden sonra gözaltında kaybedilmesi ile ilgili olarak 2014 yılında tekrar soruşturma açılmasını sağlayan Ardahan Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararını bozdu.

Ardahan’ın Okçu köyünde 12 Eylül 1980 askeri darbesinden bir gün sonra konutunda gözaltına alınan Cemil Kırbayır’ın kaybedilmesine ait 2014 yılında Ardahan Ağır Ceza Mahkemesi olayın tekrar soruşturulması kararı almıştı.

Kısa Dalga’dan Kemal Göktaş’ın haberine nazaran, Yargıtay, vakit aşımının 2002 yılında dolduğu gerekçesiyle Adalet Bakanlığı’nın “kanun faydasına bozma” talebini yerinde buldu. Yargıtay, kamu vazifelilerinin işlediği öldürme hatalarında vakit aşımı işlemeyeceğine ait 2004 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile 12 Eylül periyodunda işlenen hatalarla ilgili dokunulmazlık sağlayan Anayasa’nın süreksiz 15. Hususunun kaldırılmasına ait 2010 Anayasa değişikliğinin belgenin vakit aşımına girmesine mahzur oluşturmayacağını savundu. Böylelikle, periyodun Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Cemil Kırbayır’ın annesi Berfo Kırbayır’a verdiği kelam de gerçekleşmemiş oldu.

NELER YAŞANDI?

Resmi olmayan kayıtlara nazaran 17 bin 500 faili meçhul cinayetin kurbanlarından biri olan Cemil Kırbayır, 12 Eylül 1980 askeri darbesinden bir gün sonra Ardahan’ın Okçu köyündeki meskeninde gözaltına alındı ve o tarihten sonra kendisinden bir daha haber alınamadı. Oğlunun kaybedilmesinin akabinde çalmadık kapı bırakmayan Berfo Kırbayır, 5 Şubat 2011 tarihinde devrin Başbakanı Tayyip Erdoğan’ın Dolmabahçe Sarayı’na davet ederek görüştüğü Cumartesi Anneleri içinde yer aldı. 103 yaşındaki Berfo Anne’yi dinleyen Erdoğan’ın talimatı sonucu Meclis İnsan Hakları İnceleme Kurulu’nun 9 Şubat 2011 tarihli toplantısında “gözaltında iken kayboldukları argüman edilen bireylerin akıbetinin araştırılması” emeliyle bir alt kurul kurulması kararı alındı.

Kurul, yaptığı araştırma sonucu 350 sayfalık bir rapor hazırladı. Raporun sonuç kısmında “Komisyonumuz; Cemil Kırbayır’ın gözaltında iken azap gördüğüne, bu azap sonucunda hayatını kaybettiğine ve cesedinin vefatına sebebiyet veren sorgulamaları yapan kamu görevlilerince ortadan kaldırıldığına inanmaktadır” yazıldı. Kurul, Cemil Kırbayır’ın gözaltında iken azap ile öldürüldüğü argümanıyla ilgili olarak, sorgulamayı yapan üç ünite olan Emniyet, MİT ve Sıkıyönetim Komutanlığının o devirdeki vazifelileri ve yetkilileri ile devrin sıkıyönetim kumandanı hakkında, Kars Cumhuriyet Başsavcılığı’na cürüm duyurusunda bulunarak, elindeki tüm bilgi, beyan ve dokümanları Adalet Bakanlığı aracılığı ile savcılığa gönderdi.

Bunun üzerine Kars Cumhuriyet Başsavcılığı, 2011/899 nolu yeni bir soruşturma başlattı. Soruşturma sırasında arşivde 2002/911 nolu takipsizlik kararı bulundu. Cemil Kırbayır’ın gözaltında kaybedilmesinden 6 yıl sonra, Kars Savcılığı bir soruşturma başlatmış lakin soruşturmada 2002 yılında takipsizlik kararı vermişti. Kelam konusu 2002/911 nolu takipsizlik kararı ise aileye bildiri dahi edilmemiş belge böylelikle kapatılmıştı. Bu karar 2014 yılında aileye bildirim edildi. Aile çabucak Ardahan Ağır Ceza Mahkemesi’ne başvurarak, kelam konusu takipsizlik kararının kaldırılmasını talep etti. Mahkeme takipsizlik kararını kaldırdı.

ADALET BAKANLIĞI 2020’DE YARGITAY’A BAŞVURDU

Kars Cumhuriyet Başsavcılığı, belgeyi 14 Kasım 2019 tarihinde “kanun faydasına bozma” talebiyle Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Müdürlüğü’ne gönderdi ve Cumhuriyet Savcılığınca 2002 yılında vakit aşımı nedeniyle verilmiş olan takipsizlik kararını kaldıran Ardahan Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2014 tarihli kararının kaldırılmasını istedi. Bakanlık, 25 Şubat 2020 tarihinde Yargıtay’a başvurarak belgede zamanaşımı bakımından “kanun faydasına bozma” kararı verilmesini talep etti. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, Bakanlığın talebini kabul ederek lokal mahkemenin kararını bozdu ve belgeyi zamanaşımından kapattı.