Almanya’nın İsrail’le ilişkisi Türkiye kadar tarihsel

KÖLN – Ortadoğu’da savaş tekrar savaş alevlendi. İsrail ve Filistin ortasında tırmanan çatışmalar Almanya’da da birçok insanı yakından ilgilendiriyor. Sokaklarda yapılan şovlarda İsrail bayrakları yakılıyor, sinagogların camları kırılıyor, kimi İsrail konsolosluklarının kapılarına yumurta ve boyalarla atak düzenleniyor. Almanya’daki İsrailliler ve Alman Museviler ortasında güvensizlik artıyor.

2020 bilgilerine nazaran Almanya’da 94 bin 771 Yahudi ve 5 milyon 450 bin Müslüman yaşıyor. Almanya hükümetinden gerisi gerisine yapılan açıklamalarda Yahudi aykırısı protestolara göz yumulmayacağı tabir edildi. Angela Merkel’in sözcüsü Steffen Seibert “Sinagoga ya da Yahudi sembollerine ziyan verilmesi, kaygılarının bir devleti ya da bir hükümetin siyasetlerini eleştirmek değil, bir din ile ona mensup insanlara saldırganlık ve nefret yöneltmek olduğunu gösterir” dedi.

Almanya’nın en üst makamları, hükümet, Dışişleri Bakanı Heiko Maas İsrail’e atılan Hamas roketlerini terörist taarruz olarak kıymetlendirdi. Hatta Maas Ortadoğu’da şiddetin tırmanmasından Hamas’ı sorumlu tuttu. İsrail’in kendisini savunmak zorunda olduğunu söyledi.

Almanya’da protestolar yalnızca sokaklarda devam etmiyor. Toplumsal medyada da hususla ilgili ağır bir hengame yaşanıyor. İki halk ortasında yıllardır süregelen hem dini hem etnik hem tarihî politik boyutu olan son derece karmaşık çatışmalı bir hususta tartışmak ve fikir beyan etmek pek kolay olmadığı üzere söylenecek her kelam her iki tarafa da ziyan verebilecek boyutlara varabilme tehlikesini de barındırıyor. Hiçbir çatışma ve uyuşmazlık siyah-beyaz tonlara sahip olmadığı üzere tarihi olarak art planı çok karmaşık olan İsrail-Filistin çatışmasında da ortadaki gri tonlar görmezden gelinerek yürütülecek objektif olmayan her tartışma, var olan çatışmayı daha da derinleştirecektir.

Elbette İsrail’in siyasetine, işgal siyasetine, Filistin halkına yönelik acımasız adımlarına, konutların tahliye edilmek zorunda bırakılmasına karşı çıkmak gerekiyor. Lakin Almanya’da Yahudi tersi açıklamalar yapmanın, soykırımı reddetmenin, İsrail hükümetinin hareketlerinden bir bütün olarak ‘Yahudileri’ suçlamanın, Musevilere fizikî olarak saldıran açıklamalar yapmanın, Yahudi cemaatleri ve üyelerini şiddetin gayesi haline getirmenin Filistin halkına en ufak bir müspet geri dönüşünün olmadığını da görmek gerekiyor.

Filistin konusunda Almanya’nın İsrail’in yanında yer almasını eleştiren milliyetçi Türkler, Almanya tıpkı dayanağı Kürtler yerine Türkiye hükümetine vermesinden hiç rahatsızlık duymadıkları üzere “Alman dostlarımızdan daha fazlasını bekliyoruz” diyorlar. Almanya’nın Türkiye ile münasebetlerinin nasıl karmaşık tarihi ve kültürel bir art planı varsa birebir biçimde İsrail’le de var.

ALMANYA İSRAİL BAĞLARI

Almanya için elbette tarihi nedenlerden ötürü İsrail ve Filistin ortasındaki çatışma hassas bir mevzu teşkil ediyor. Kabul edelim yahut etmeyelim gerçek olan şu ki Almanya ile İsrail ortasındaki bağ hiçbir vakit Nazi Almanyası’nın altı milyon Yahudi’ye uyguladığı toplu katliamdan bağımsız olmayacaktır.

İsrail ile Federal Almanya Cumhuriyeti ortasında 2. Dünya Savaşı’ndan sonra birinci temas 1952’de tazminat mutabakatıyla ilgili gerçekleşti. Lakin daha sonra Almanya ile İsrail ortasında silah sevkiyatı ile ilgili kapalı tutulan bir irtibat kuruldu. İsrail’in birinci Başbakanı David Ben-Gurion ile Almanya Şansölyesi Konrad Adenauer bir sefer 1960’da ve bir defa de 1966’da bir ortaya geldiler.

1965’te birinci Alman Büyükelçisi sert protestolar eşliğinde İsrail’e ayakbastı. Savaştan sonra kurulan Almanya ile Ortadoğu’da yeni kurulan İsrail devleti ile ilgiler, Alman hükümet temsilcilerinin ortak anma günleri ve ziyaretleriyle güçlendirildi.

16 yıl iktidarda kalan Helmut Kohl, İsrail’e sırf iki sefer seyahat etti. Fakat Angela Merkel İsrail’i yedi defa ziyaret etti. Ekim 2018’deki en son ziyaretinde Merkel’e Kudüs’teki Hayfa Üniversitesi onursal unvan verdi. Merkel o gün yaptığı konuşmasında “Burada deneyimlediğim inanç bir mucize üzere. Bugün arkadaşlıkla bağlı olmamız kıymet biçilmez ve tarihimizin geçmişine karşı beklenmedik bir armağandır” dedi.

Lakin Merkel’in Benjamin Netanyahu’nun sağcı milliyetçi hükümet siyasetinden kaynaklı olarak İsrail’i eskisi kadar sık ziyaret etmediği düşünülüyor.

Merkel, hem her vakit İsrail’in var olma hakkını hem de İsrail ve Filistin ortasında iki devletli tahlili savundu. Almanya, İsrail’in Filistin topraklarına yaptığı her yeni yerleşimde, ülkedeki gergin durumu daha fazla zorlamaması gerektiği ikazında bulundu.

2008 yılında Merkel İsrail Parlamentosu Knesset’te Almanca konuşan birinci yabancı hükümet lideri oldu. Burada yaptığı konuşmasında, “Açıkça şunu söylemek isterim: Her Federal Hükümet ve benden evvelki her Federal Şansölye, Almanya’nın tarihi sorumluluğu çerçevesinde İsrail’in güvenliğinden yükümlüdür. Bu tarihi Almanya’nın sorumluluğu ülkemin varoluş nedeninin bir modülü. Bu demek oluyor ki Almanya Başbakanı olarak benim için İsrail’in güvenliği asla pazarlık edilemez” dedi.

Almanya, Ortadoğu’da arabuluculuk teşebbüslerini açıkça başlatan yahut açıktan takviye veren ülkelerden biri değil bunun nedeninin de Almanya’nın yakın tarihinde yaşananlara bağlı olması mümkündür. Bu nedenle İsrail ile bağlantılar, Alman siyasetçiler için her vakit son derece hassas bir husus. Ayrıyeten Almanya’nın İsrail’in Avrupa’daki en kıymetli ticari ortağı olduğunu da unutmamak gerekir. İki ülke ortasında savunma siyasetinde işbirliği büyüyerek devam ediyor. Almanya’dan İsrail’e giden turist sayısı da her geçen gün daha da artıyor.

Filistinliler onlarca yıldır baskı görüyor. İsrail’in işgal ettiği topraklardan sistematik bir biçimde çıkartılıyorlar. İsrail hükümeti tarafından ikinci sınıf insan muamelesi görüyorlar. Yaşadıkları bölgelerde içme suyuna erişim büyük ölçüde İsrail’in denetimi altında. Elbette ABD ve Avrupa’nın uzun vakit evvel Filistinlilerin yanında yer alması en doğrusu olacaktı. Ancak Avrupa’nın Kürtlerden esirgediği takviye Filistin’den de esirgeniyor. Bu nedenle Türk bayraklarıyla sokağa çıkanların Avrupa’yı, Almanya’yı protesto edip İsrail hükümetinin yaptıklarından Avrupa’daki Musevileri sorumlu tutmaları ve onların güvenliğine ziyan vermeleri Almanya’da ikiyüzlü olarak görülüp bu biçimde eleştirilecektir.